Proxmox VE Üzerinde Snapshot Alma ve Zamanlama

Table of Contents

Snapshot Nedir?

Snapshot (anlık görüntü), bir sanal makinenin (VM) o anki çalışma durumunun, disk yapısının ve konfigürasyonunun tamamının yedeğidir. Bu işlem, bir yedekleme çözümünden farklı olarak hızlı geri dönüş senaryoları için kullanılır. Özellikle sistem güncellemeleri, yazılım yüklemeleri ya da yapılandırma değişiklikleri öncesinde snapshot almak; oluşabilecek sorunlara karşı kurtarma güvenliği sağlar. Ayrıca, kritik işlemler öncesinde snapshot alarak sunucu güvenliği açısından da ek bir koruma katmanı oluşturulabilir.

Proxmox VE, sanallaştırma çözümleri arasında açık kaynak yapısıyla öne çıkar ve QEMU/KVM tabanlı sanal makinelerde snapshot alma işlemini kullanıcı dostu bir arayüzle sunar. Ayrıca snapshot’ları belirli zamanlara göre otomatik olarak planlamak mümkündür, bu da sistem yöneticileri için büyük bir kolaylıktır. Uzaktan yönetim gereksinimi olan senaryolarda ise, AnyDesk gibi araçlarla erişim sağlanarak snapshot işlemleri gerektiğinde doğrudan müdahaleyle gerçekleştirilebilir.

Snapshot Alma İşlemi: Web Arayüzü Üzerinden

Proxmox web arayüzüne giriş yapın.
Sol panelden snapshot almak istediğiniz sanal makineyi seçin.
Üst menüde yer alan “Snapshots” sekmesine geçin.

Create butonuna tıklayın. Açılan pencerede snapshot’a bir isim verin ve isterseniz kısa bir açıklama ekleyin.
“RAM dahil” seçeneğiyle birlikte sistemin bellekteki durumu da kaydedilir. Bu, canlı sistemlerde daha etkili olur ancak daha fazla disk alanı tüketebilir.

İşlem tamamlandığında, snapshot listesinde yeni kaydınız yer alacaktır. Herhangi bir sorun durumunda bu snapshot’a geri dönebilirsiniz.

Komut Satırı ile Snapshot Alma

SSH üzerinden de snapshot alabilirsiniz:

qm snapshot 101 snapshot-adi --description "Güncelleme öncesi yedek"

Buradaki 101, VM ID’sidir. Kendi VM’nizin ID’sine göre bu değeri güncellemelisiniz.

Snapshot’ı listelemek için:

qm listsnapshot 101

Snapshot’tan geri dönmek için:

qm rollback 101 snapshot-adi

Zamanlanmış Snapshot Görevleri Nasıl Oluşturulur?

Proxmox VE içerisinde doğrudan snapshot zamanlaması için bir GUI aracı olmasa da, bu işlemi cron görevleri aracılığıyla otomatik hale getirebiliriz.

Örnek bir cron görevi oluşturmak için:

sudo crontab -e

Örneğin her gece 03:00’te snapshot almak için:

0 3 * * * qm snapshot 101 nightly-snapshot --description "Otomatik gece yedeği"

Snapshot sayısı kontrolsüz şekilde artmaması için bir “temizlik” komutu da yazılabilir:

qm delsnapshot 101 eski-snapshot-adi

Bu işlemleri bash script haline getirip cron’a tanıtmak daha düzenli bir çözüm sunar.

Snapshot Silme İşlemi

Web arayüzünde snapshot sekmesinden ilgili snapshot’ı seçip Remove butonuna tıklayabilirsiniz.

Komutla silmek için:

qm delsnapshot 101 snapshot-adi

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Snapshot ile tam yedekleme arasında ne fark var?

Snapshot, sistemin anlık halini kısa sürede geri dönebilmek için kaydeder. Tam yedekleme ise daha kapsamlıdır, uzun vadeli saklanır ve farklı sunuculara da aktarılabilir. Snapshot’lar genellikle yerel ve geçici çözümler için idealdir.

Snapshot alırken VM’i kapatmak gerekir mi?

Hayır. Proxmox, canlı (online) snapshot desteği sunar. Ancak bu işlem sırasında performansta kısa süreli yavaşlamalar olabilir. Yine de üretim sistemlerinde bu etki genellikle fark edilemez düzeydedir.

Snapshot’lar ne kadar disk alanı kaplar?

Snapshot’lar yalnızca değişiklikleri sakladığı için başlangıçta fazla yer kaplamaz. Ancak sistemde zamanla çok fazla değişiklik yapılırsa, snapshot dosyaları ciddi boyutlara ulaşabilir. Bu nedenle periyodik temizlik önerilir.

Zamanlanmış snapshot görevleri Proxmox panelinde görülebilir mi?

Hayır. Bu görevler sistemde cron aracılığıyla çalıştığı için Proxmox GUI’de görünmez. Takibini yapmak için script’lere log eklenebilir ya da syslog üzerinden izlenebilir.

Snapshot geri yükleme sırasında veri kaybı olur mu?

Geri yükleme işlemi, snapshot alındığı andan sonraki tüm değişiklikleri siler. Bu nedenle önemli veriler varsa yedek alınmadan rollback yapılmamalıdır.